Konpetentzia Digitala, Jordi Adell

Gaurko saioan Konpetentzia digitalari buruzko gaia jorratu dugu.  Gai honi buruz hitz egiten duen gizon bateko  bideo bat ikusi dugu, Jordi Adellrena.

Gaia jorratu baino lehen konpetentea izatea zer den azalduko dugu. Konpetente izateak ez du esan nahi soilik tresna, programa ,etab erabiltzen jakitea edo dominatzea dela. Horiek nola erabili irakastea eta besteei lotzen den testuinguruan mugitzen jakitearekin lotuta dago. Bestalde, konpetentziarekin erlazionatzen da teknologiarekiko mugak non dauden jartzea eta baita ere besteei muga horiek erakutaraztea.

Konpetentzia digitala oinarrizko zortzi konpetentzietako bat da. Derrigorrezko hezkuntzaren  barruan dago eta beraz, lehen eta bigarren hezkuntzako kurrikulun guztiaz informatu behar du. Gainera, eskolak, bizitza guztian zehar ikasteko formatu behar ditu ikasleak.

  Baina konpetentzia Digitalaren barruan, tresna teknologiakoak erabiltzea baino aratago doa eta  lau elementuz osatzen da:

 1-Informazionala: Informazioarekin lan egiteko gaitasun eta  ezagutzen multzoa da, informazio arazo bati aurre egiteko, informaizo bilatzeko, organizatu, analizatzeko, antolatzeko, ebaluatzeko...eta ondoren, informazio berria bilatzeko.

  2- Informatikoa edo teknologikoa:Tresna teknologikoak edo informtikoa ez da soilik ordenagailuak izten, baita ere, liburu digitalak, tabletak, argazki kamarak, mugikorrak.. etab hau da, inguratzen gaituen aparatu teknologiko guztiekin. Aparatu hauek orain dela 30 urte ez ziren beharrezkoak, batzuk ez zirelako existitzen eta gaur egun ordea beharrezko gauzak bihurtu dira. Gainera gero eta errazago egten zaigu aparatu berriak erabiltzea, azkarrago egiten dugu

3- Alfabetizazio anitzak:. Gainera, pertsonak bizitzan zehar jasotzen duten informazio guztia hizkuntza horien bidez jasotzen dute eta eskolak ez ditu ikusle kritikoak sortzen ezta formatu soinu izkuntzan, komikiarenena, argazkigintzarenean, bideoarenean... Horrela, azken hauek, curriculumaren parte izan behar lukete. Eskolak  azken finean ez ditu ikusle kritikoak sortzen, ezta ahozko eta liburuen lengoaiarekin zerikusia ez duten ezer erabiltzen.

4- Kognitibo generikoa: Azkenean gaur egun oso errasa da informazioa bilatzea eta informazio iturri ugarirekin topatzen dugu.  Hemen etortzen da arazoa, batzutan ez dakigu informazio hori erabiltzen.

Horregatik aurretik dakiguna garrantzitsua da erabiltzea eduki berriak sortzeko.

5- Gizarte digitala: Gaur egun gure argazki pertsonalak sare sozialetara igotzea edo berdina dena, internetera igotzea arriskutsua da. Beste pertsona bat eskuratu dezake eta erabili edo lan bat bilatzerakoan zure argazkiekin topo egin dezakete. Gauzak hauek gertatzen dira, bizitza pribatuaren mugak ez dakigula batzuetan non dauden eta pasatzen ditugulako. Nahasten dugu zein den bizitza errealeko mundua eta mundu birtuala.

Lau elementu hauekin batera beste elementu batzuk daude, metodo didaktiko eraginkorrenak direnak konpetentziak lantzeko. Konpetentzia digitalak ez dira soilik eskoletan lantzen, familiak baita ere erantzukizun handia du. Azken finean umeak ikusten dituen gauzak baita ere imitatzen  ditu.

Konpetentzia digitala

Hau izan da klasean ikusitako bideoa:What´s on your mind?

Bideo ikusi ondoren, teknologiarekin erabat murgilduta gaude.

Gizon honen egoera argi ikusten da. Dembora guztian bere argazkiak igotzen ditu sare sozialetan, baina berriro ere bere errealitatea tapatzen du. 

Gizon honen antzera, pertsona askok sare sozialetan bere bizitzaren berri emateko beharra dute, adibidez: zer jaten ari garen, zelako eguraldia egiten duen kanpoan, ze arropa erosi duten, momentu horretan non dauden, .. Argi dago kasu hau muturrekoa dela eta pertsona gauek ez dutela muga bat jartzen euren pribatutasunarekin lotuta dagoena. Baina hau pertsonaren araberakoa izaten da, bakoitzak erabakitzen du muga hori non jartzen duen.

Lantzen den beste aspektu bat, Facebook.ak deprimitu egin gaitzakela besteen bizitza furea baino hobeagoa dela ikusiz. 

Azkenean, kritikotasun batean aritzen gara, Gure bizitza kontrolatzen dugu, besteengan edota gurefan ondorio txarrik ez izateko. 

Zer da Konpetentzia digitala?

Konpetentzia digitala, ikasleek informazioa eskuratzea datza, baina modu egoki batean, hau da, bilatu nahi dutena aurkituz, ezploratuz baina gainontzekoek errezpetatuz. 

 IKT informazio era komunikazioren teknologiak izena ematen diegun arren ez dugula soilik aintzat hartzen tresna horiek informazioa transmititzeko eta komunikatzeko duten ahalmena.  Izan ere, informazioa, datuak eta ezaugera sortzeko, elkarrekin eratzeko, adierazteko. Gaitasun eta trebetasunaren konbinaketa da.

Gai izateko, halaber, ezagupenak eta trebetasunak lortze hutsa baino gehiago behar da. Gaitasunak izatea ezagupen eta trebetasun horiek testuinguru eta egoera desberdinetan erabiltzeko ahalmena izatea da. Horretarako, ulertu, hausnartu eta bereizteko ahalmena izan behar da, eta, ekintzen gizarte-dimentsioa kontuan izanik, baita egiten jakitea ere. (jarrera ona izatea)

¿Zer irakatsi konpetentzia digitala?

1- Informazio iristea eta eskuratzea: behar diren trebetasunak izatea informazioa bilatzeko eta IKT-ak erabili ahal izateko.

2- Informazioa ezagutza bbihurtzea: buruketak planteatzeko gai izatea, azterketa bat egitea eta informazioa zentzuarekin espresatzeko gai izatea.

3- Gure burua azaltzeko eta informazioa transmititzeko gai izatea, dokumenty berriak sortzeko trebetasunak eta ezagutzak izatea,

3- Informazioa etikoki  demokratikoki eerabiltzea, hau da komunikazio eta informazioarei buruzko jarrera, balore eta etikoak diren praktika sozialen garapena. 

Nola irakatsi kompetentzia digitala?

1- Irakaskuntzari buruzko esperientziak hornitzea: Praktikaren bitartez ikastea.

2- Ezagutzaren metodlogia konstruktibista garatzea.

3- Ikasleen arteko lana bultzatzea

4- Iturri desberdinetatik informazioa eskuratzea

Konpetentzia digitalaren osagaiak honako hauek dira:

· Konpetentzia informazionala: Informazioarekin lan egiteko, beharrezkoak diren jakintza, ezaugarri eta trebetasunen multzoa, Honekin, informazioa jaso, antolatu, kritikatu, barneratu, ebaluatu eta azkenik, informazioa sortu eta konpartitu.

· Tresna teknologikoen erabilera: Gps-ak, liburu elektronikoak, tabletak, argazki kamerak, mugikorraj, eta gure inguruan ditugun teknologia guztiak. Mota askotariko erabilpenak ematen zaizkion teknologik. Horregaitik hauek arrazoiez erabiltzen ikasi behar dugu, beraien menpe ez egoteko. 

· Alfabetizazio anitzak: Audiobisuala den gizarte batean bizi gara. Jasotzen dugun informazio gehiena teknologietatik jasotzen dugu. Beraz informazio sailkatzen kakin behar dugu. Horregatik  hizkuntza audiobisuala gure kurrikulumean egon beharko luke.

· Konpetentzia generiko.-kognitiboa: Informatuak egoteko, hainbat iturri ezberdin ditugu, baina informazio hori sailkatzen eta ondo aukeratzen ikasi behar dugu. Horregatik, konpetentziaren parte dena eta garrantzi handia duena, eskuratu dugun informazio, ezagutzan bigurtzen da.

· Gizarte digitala: Gure gizarteko kideak, errealitatea eta mundu birtualaren arteko aldeak ezberdintzen ez diren mundu batean bizitzeko prestatu behar ditugu. Gure lagunak eta eralzioak mundu birtual batean ditugu. Brerazm prest gaude gizartean bizitzeko, baina baita mundu digital batean ere.

Avoidance

Bideoan lau egoera desberdin ageri dira. Alde batetik, elkarren artean ia hitz egiten ez duten bikote bat dago, izan ere, bakoitzak denbora guztian aparatu teknologiko batekin esku artean dauka. 
Bestalde, soto batean mutil gazte bat azaltzen da, bertatik ateratzen ez dena. Sotoan ordenagailuan aritzen da, gaueko ordu txikietan, joko makina batekin jolasten, esaterako "play station" batekin. Hirugarren pertsona, ofizina batean lanean aritzen den neska bat da. Honek , lanari lehentasuna ematen dionez, lanean dagoen orguetan ez ditu bere amaren deiak hartzen. Azkenik, neska polit bat da, mundu soragarri eta perfekto batean dagoela pentsatzen duena eta ez dituena inguruko arazoak ikusten.

Gai nagusia, isolamendua da. Esate baterako  aparatu teknologikoek sortzen duten arazoa. Bideo honetan azaltzen diren pertsonak adibidez; mutilaren kasuan, nahiago du aparatu teknologikoetara konektatuta egon, besteetaz eta kanpoko mundo errealaz albo batera utziz. Ofizinako neska ere isolatu egiten da, izan ere lehenengo lana jartzen du eta horrela biztza errealetik isolatu egiten da. Akenengo kasuan, neska ederra tabernan mutil soragarri bat hurbiltzen zaio printzipe bezala. 

Bukatzeko, bideo honekin konturatzen zara, mundu digitalak isolatu egiten gaituela modu ezberdinetan. Gure alboko pertsonekin; bikotearekin ez harremantzea, familia alboratzea, munduaren berri ez izatea,..etab.

Gaurko Ikt teorikako klase bi ataletan banatu dugu. Lehenengo atalean Big Bang-eko proiektuari buruz hitz egin dugu. Ondorengo atalean, " La promesa digital" bideo ikusi dugu.

Gehitu epigrafea

Big Bang Data proiektua

Esan dezakegu proiektu honek politika, artea, ikerketa berrikuntza eta pparte hartzearen inguruan dauzkagun gure inguruko mila eta milaka datuen informazioa eskaitzen digu.  Azken bost urteetatik ona kontzientzia zabal bat existitzen da sektore akademiko, zientifiko, administrazioak, empres eta kultura sektoreen artean.
Denbora guztian datuak sortzen ditugu, hala nola; mugikorrekin, ordenagailuekin, bankuarekin.. horrela datu horiek interpretatzeko gaitasunak sektore sozial eta baita ere ekonomikoak guztiz aldatzen ditu.

Centro de Cultura Contenporanea de Barcelonak (CCCB)eta telefonica fundazioak bultzatu duen proposamenak, Bg Bang Data fenomenooari buruzko eztabaida eta gogoeta egin du, joera honen arriskuak azalduz. Gainera, ezagutza sotzeko erabakiak eragnkortasun handiz hartzeko eta demokrazia parte-hartzeileago bat lortzeko eskaintzen diuen aukerak azaldu ditu.

Erakusketa honetan datuak ikusteko eta aztertzeko aukera zegoen 50 proiektutan banatuta. Proiektu hauek oso perspektiba ezberdinak zituzten. Smart Citizen Kit plataforma aipagarriena da,

La promesa digital

Ikusitako film honek,  Bun Mediaren produkzio bat da etaa  Espainian izan den historia digitalaren berri ematen digu.

 Hau dela eta 90eko hamarkadan hasi zen iraultza zibernetikoagatik, aukera handiak izango zituen errealitate alternatibo bat etorriko zenerako promesa finkatu zen. Aukera askotako errealitate alternatibo bat hitzematen zuen duela 25 urte, baina, hitzemate horretatik harat, benetan gertatutako aldaketak eta hauek hartutako norabideak azaltzen dira bideoan.
1990ean, teknologiak ez zegoen gaur egun bezala, gaur egun infomazioa bilatu nahi baduzu :ordenagailua, table, telefonoa..etab daukagu. Lehen ordea, informazioa biltazeko liburutegira joan behar zen eta pelikula bat ikusteko zinema batetara joan behar zenuen. Hau dela eta, gizarte libreago, garatuago eta demokratikoago bat etorriko zela pentsatzen hasi ziren, tresna elektronikoengatik baina batez ere, internetaren agerpenarengatik.

Konkretatu gabeko bizitza

Argazki honetan ikusten denez, karten jokua. Gogoratzen dut, txikia nintzenean urtero kartak erbiltzen genituela jolasteko eta orduak eta orduak pasatzen genituen haiekn jolasten.
Orain ordea, karta jokua baita ere mugikorrean eta ordenagailuarekin jolastu daiteke.

Sortez argazki hau eguneroko bistak dira gure egunerokoan.  Hondartzan edo naturako leku hauetan paisaiaz disfrutatzeko eta lasaitasunez egoteko leku bat da. Bakarrik edota lagunekin, familiarekin.. egoteko leku preziatu da. Gaur egun teknologiak baita leku hauetan erabiltzen dira. 

1- Nola izan da teknologiarekin eduki duzun esperientzia edo ibilbidea?

Jaio nintzenetik, teknologia nire inguruan izan ditut. Hasiera batena zenbait makinekin jolasten nuen, baina txikia nintzenez, gurasoek kontrolatzen zuten zenbat denbora egoten nintzen elementu haiekin. 

Orain atzerantz begiratzen badut, gauza pilla aldatu behar dira konturatzen zara. 

Musikaren atalean fijatzen banaiz, lehen musika entzuteko beharrezkoa zen pilekin kargatu bateria, musika kopuru bat eduki behar zenuen 20 abesti eta gaur egun ordea musika entzuteko edozein aparatuarekin entzun dezakezu, gainera kaskoak ez dira beharrezkoak aparatu txikiekin. 

Mugikorraren atala aztertzen badut, telefonoen eboluzioa oso handia izan da, lehen asko pisatzen zuten, handiak ziren, txuri beltzean ikusten genituen irudiak eta gaur egun ordea, ez dira ezta beharrezkoa botoiak, gauza pilla bat egin dezakegu beraiekin, pisu gutxikoak izaten dira eta ezinbesteko tresna bihurtu da.
Ordenagailuak direla eta, oso handiak ziren eta pisu handikoak, lanak gordetzeko disketeak erabiltzen genituen. Gaur egun oredea, tamana ezberdineko ordenagailuak daude

2-  Zer egin dezakezu tresna teknologikoekin?

Gaur egun tresna teknologikoekin hainbat gauza egiteko gai gara. Gehien erabiltzen dudan elementuak batez ere,  ordenagailua eta mugikorrarra da. 

Ordenagailuak unibertsitaterako lanak egiteko eta hainbat informazio biltzeko erabiltzen dut. Baita ere,  erosketak interneten egitetik argazkiak editatu eta Movie makerekin bideoak sortzera.  Word eta officeko programekin moldatzen naiz eta  oinarrizko jakintzak ditut. 

 Bestalde eta gehien bat mugikorrak komunikatzeko erabiltzen dut. Ez bakarrik dei baten bitartez, sare sozialak erabiltzen ditut helburu berdinarekin. 
 Tresna honekin hainbat gauzak egiteko gai nahiz.  Aplikazio berrien esker, argazkiak eta bideoak bidaltzen ditut, argazkiak editatzen ditut,..
Aragazki kamara baita ere erabiltzen dut sarritan argazkiak egiteko eta gero programarekin argazkiak editatzen ditut.

3- Zure burua kompetentea ikusten duzu biharko egunean klase baten aurrean?

Teknologiei ematen zaion erabilerarekin gaur egun, ez dut arazorik ikusten biharko egunean datozen teknologiekin moldatzea, teknologiak egunero aldatzen joaten dira eta orokorrean arazorik gabe moldatzen naiz. 
Gainera uste dut, hemendik gutxira klaseetan liburuak desagertuko direla.  Teknologi berriak erabiltzea oso baliagarria da momentu askotan, baina beste gauzak ahaztu gabe.


Amaitzeko, nire ibilbidea teknologiarekin bideo bat jarriko dut. Bideo honetan ikusiko duzue bizitzan zehartresna teknologikoak nola jaldatu diren, bai fisikoki bai ematen zaien erabilera kontuan izanik. 

Ondorio bezala, bideo hau egiterakoan hainbat oroitzapen burura etorri zaizkit.   Tresna batzuk gaur egun ez dira erabiltzen. Gero eta teknologia modernoagoa, azkarragoa, pisu gutxikoa, eta txikiagoak sortzen dira.

Adibidez, konturatzen naiz, nire lehenengo mobila eta gaur egun daukadan mobilaren desberdintasuna izugarria dela. Barrutik eta kanpotik, baina garrantzitsuena  urteak pasa ahala dependentzi izugarria sortu da eta ezinbestekoa kasu gehienetan.


Azkenik,  teknologia munduan konpetentea izateko eguneratuak egon behar garela uste det. Izan ere azkeniko gailuak eta aurrerapenak ezagutzen ez baditugu, ezin gara adituak deitu.

Blogaren aurkezpena

Kaixo, Oihane deitzen naiz eta Magisteritzako bigarren mailako ikaslea naiz. Informazio eta komunikazio teknologiak lehen hezkuntzaren ikasgaian sortu dut Blog hau.
Zuen gustokoa izatea espero dut!